Vlooien- en tekenbestrijding bij katten: wat werkt echt?

Nooit een hondenmiddel bij een kat

Dit is de belangrijkste regel in dit artikel. Verschillende antiparasitaire middelen voor honden bevatten stoffen die voor katten ernstig giftig zijn. De lever van een kat mist een afbraakroute die honden wel hebben, waardoor de stof zich ophoopt.

Een vergiftiging verloopt snel en kan dodelijk aflopen. Gebruik daarom uitsluitend een middel waarop staat dat het voor katten is, ook niet een halve pipet of een klein beetje van een hondenverpakking.

Woon je met hond en kat samen, houd ze dan na een behandeling van de hond gescheiden totdat het middel volledig is opgedroogd, en laat de kat de behandelde plek niet likken. Lees hiervoor de bijsluiter van het hondenproduct.

De vormen op een rij

Er is één verschil dat mensen zelden meewegen. Bij een tablet moeten vlooien en teken eerst bijten voordat ze de werkzame stof binnenkrijgen; bij een halsband of spot-on zit het middel in huid en vacht. Heeft je kat een vlooienallergie, waarbij één beet al een reactie geeft, bespreek dat verschil dan met je dierenarts.

Middelen om te vergelijken

Alle onderstaande producten zijn diergeneesmiddelen. Lees vóór gebruik de bijsluiter en kies de verpakking die past bij het gewicht en de leeftijd van je kat.

De twee halsbanden bevatten dezelfde werkzame stoffen, maar de opgegeven werkingsduur verschilt per merk. Vergelijk daarom niet alleen de prijs, maar ook het aantal maanden dat de fabrikant claimt, en reken dat om naar kosten per maand.

Doseren op gewicht en leeftijd

Antiparasitaire middelen zijn ingedeeld op gewicht, en bij katten zijn die klassen smal. Een te lage dosis werkt onvoldoende en draagt bij aan resistentie; een te hoge dosis vergroot de kans op bijwerkingen.

• weeg je kat voordat je een verpakking kiest en schat niet;
• let bij kittens op de ondergrenzen: die verschillen per product, in leeftijd én in kilo's;
• weeg een groeiende kitten opnieuw voor elke volgende dosis;
• gebruik nooit een deel van een pipet of tablet;
• combineer geen twee middelen zonder advies van een dierenarts;
• behandel geen zieke of herstellende dieren zonder overleg;
• noteer de datum, zodat je een herhaling niet mist.

Breng een spot-on aan op de huid tussen de schouderbladen, niet op de vacht, en masseer het niet in. Heb je meerdere katten, houd ze dan gescheiden tot het middel is opgedroogd, anders likken ze het bij elkaar weg.

Zo controleer je of je kat vlooien heeft

Omdat katten zich veel wassen, zie je de vlo zelf vaak niet. De uitwerpselen blijven wel achter.

1. Kam je kat met een fijne vlooienkam boven een vel wit papier of keukenpapier.
2. Let vooral op de onderrug, de staartbasis, de hals en de buik.
3. Zie je zwarte korreltjes, maak het papier dan licht vochtig.
4. Kleuren de korreltjes roodbruin uit, dan is het vlooienpoep en dus verteerd bloed.

Ook een kat die nooit buitenkomt kan vlooien krijgen. Ze komen mee met kleding, schoenen, bezoek of een hond in huis.

Behandel ook je huis

De vlooien op je kat zijn het kleinste deel van het probleem. Het merendeel bestaat uit eitjes, larven en poppen in kleden, kieren, de kattenmand en de bank. Poppen kunnen daar lang overleven, waardoor je weken na een behandeling opnieuw vlooien ziet en denkt dat het middel niet werkt.

1. Behandel alle katten en honden in huis tegelijk, elk met een middel voor de eigen diersoort.
2. Was manden, dekens en kussens op de hoogst toegestane temperatuur volgens het wasetiket.
3. Stofzuig grondig, inclusief kieren, plinten en onder meubels, en gooi de inhoud direct buiten weg.
4. Herhaal dat de eerste weken vaak; de trilling laat poppen uitkomen.
5. Gebruik een omgevingsspray alleen volgens de gebruiksaanwijzing, en laat huisdieren tijdens het behandelen uit de ruimte.
6. Houd de behandeling van je kat meerdere maanden vol, ook als je niets meer ziet.

Laat je kat na een vlooienbesmetting ook ontwormen. Vlooien kunnen lintworm overbrengen wanneer je kat ze tijdens het poetsen binnenkrijgt.

Een teek verwijderen

Controleer een buitenkat regelmatig, vooral rond de kop, oren, hals en oksels. Gebruik een tekentang of tekenhaakje, pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid beet, en trek rustig en recht omhoog zonder te draaien of te knijpen. Ontsmet het plekje daarna en noteer de datum.

Gebruik geen alcohol, olie of een aansteker om de teek eerst te verdoven. Daardoor kan de teek juist maaginhoud afgeven.

Wat je beter niet doet

• Etherische oliën gebruiken. Tea tree, eucalyptus, citrus en dennenolie zijn voor katten giftig, ook via de huid of door het inademen van een verdamper. Katten kunnen deze stoffen slecht afbreken.
• Knoflook of biergist voeren. Er is geen bewijs van werking, en knoflook en ui zijn giftig voor katten.
• Een halsband zonder veiligheidssluiting gebruiken. Een kat die klimt en springt kan blijven haken; een band moet kunnen loslaten.
• Alleen een vlooienkam of shampoo inzetten. Die pakken aanwezige vlooien aan, maar niet de eitjes en poppen in huis.
• Wachten tot je een vlo ziet. Op dat moment is de omgeving meestal al besmet.
• Het interval oprekken. Herhaal op tijd, ook als je niets meer ziet.

Wanneer je een dierenarts inschakelt

• kale plekken, korstjes of veel krabben rond de hals en staartbasis, wat kan wijzen op een vlooienallergie;
• een kitten dat suf en bleek is bij een flinke besmetting;
• je kat blijft vlooien houden ondanks correcte behandeling;
• sloomheid, koorts of niet meer eten;
• een reactie op het middel, zoals kwijlen, braken, trillen of een huidreactie op de plek van toediening;
• rijstkorrelachtige stukjes bij de anus of in de mand, wat op lintworm wijst.

Bijwerkingen van een diergeneesmiddel kun je melden bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Zo kies je het juiste middel

Begin bij gewicht en leeftijd, want die bepalen welke verpakking mag. Kijk daarna naar je kat en naar jezelf: laat je kat zich makkelijk een pipet aanbrengen, eet hij een tablet zonder gedoe, of is een halsband praktischer omdat je niet elke maand aan een herhaling wilt denken?

Blijf het hele jaar door behandelen en behandel altijd de omgeving mee. Twijfel je over de keuze, over combineren met andere medicatie of over een reactie van je kat, vraag dan advies aan je dierenarts of aan de gediplomeerde drogist van Petgamma.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 25 augustus 2026. Diergeneesmiddelen: lees voor gebruik altijd de bijsluiter voor waarschuwingen, bijwerkingen, dosering en gebruiksduur. Deze algemene informatie vervangt geen individueel advies van een dierenarts.