Vlooien- en tekenbestrijding bij honden: preventie en behandeling

Waarom preventie belangrijker is dan behandelen

Een teek moet zich vasthechten en enige tijd zuigen voordat ziekteverwekkers overgaan. Hoe eerder de teek eraf is of doodgaat, hoe kleiner het risico. Dat is de reden dat dagelijks controleren en een werkzaam middel elkaar aanvullen.

Bij vlooien geldt iets anders. Op het moment dat je een vlo ziet, zit het merendeel van de besmetting al als eitjes, larven en poppen in huis: in kleden, kieren, de hondenmand en de bank. Alleen je hond behandelen lost dat niet op.

Teken zijn in Nederland vrijwel het hele jaar actief zodra het een paar graden boven nul is. Bescherming alleen in de zomer laat dus gaten vallen.

De vormen op een rij

Welke vorm het beste past, hangt vooral af van je hond en van jezelf. Vergeet je makkelijk een maandelijkse dosis, dan is een halsband praktischer. Zwemt je hond veel of heb je jonge kinderen die veel met de hond knuffelen, dan is een tablet vaak prettiger dan een middel op de vacht.

Middelen om te vergelijken

Alle onderstaande producten zijn diergeneesmiddelen. Lees vóór gebruik altijd de bijsluiter en kies de verpakking die bij het gewicht van jouw hond hoort.

Let bij de halsband op twee dingen uit de gebruiksaanwijzing: de werking tegen teken begint pas twee dagen na het aanbrengen, en teken die er al zitten moet je eerst zelf verwijderen. Doe de band niet te strak om; twee vingers ertussen is de richtlijn, en bij een groeiende pup controleer je dat regelmatig.

Doseren op gewicht: de meestgemaakte fout

Antiparasitaire middelen zijn ingedeeld in gewichtsklassen en die zijn niet vrijblijvend. Een te lage dosis werkt onvoldoende en kan bijdragen aan resistentie; een te hoge dosis vergroot de kans op bijwerkingen.

Heeft je hond epilepsie of eerder een neurologische reactie op een antiparasitair middel gehad, overleg dan met je dierenarts welk product geschikt is.

Nooit een hondenmiddel bij een kat

Dit is de belangrijkste waarschuwing in deze categorie. Sommige antiparasitaire middelen voor honden bevatten stoffen die voor katten ernstig giftig zijn, met soms dodelijke afloop. Katten breken deze stoffen niet af zoals honden dat doen.

Gebruik een middel voor honden dus uitsluitend bij honden, ook niet een klein beetje of een halve pipet. Woon je met hond en kat in één huis, lees dan op de bijsluiter of de behandelde hond tijdelijk gescheiden moet blijven van de kat, en laat de kat niet aan de behandelde plek likken.

Heeft een kat toch een hondenmiddel binnengekregen of aangeraakt, bel dan direct een dierenarts of dierenartsenpost. Wacht niet af tot er klachten ontstaan.

Vlooien: behandel ook je huis

De vlooien die je op je hond ziet, zijn maar een klein deel van het probleem. Het overgrote deel van een vlooienpopulatie bestaat uit eitjes, larven en poppen in de omgeving. Poppen kunnen daar lang overleven en pas later uitkomen, waardoor je weken na de behandeling opnieuw vlooien ziet.

1. Behandel alle honden en katten in huis tegelijk, elk met een middel voor de eigen diersoort.
2. Was manden, dekens en kussens op de hoogst toegestane temperatuur volgens het wasetiket.
3. Stofzuig grondig, inclusief kieren, plinten en onder meubels, en gooi de zak of inhoud daarna direct buiten weg.
4. Herhaal het stofzuigen de eerste weken vaak; de trilling helpt poppen uit te laten komen.
5. Overweeg een omgevingsspray, en volg dan strikt de gebruiksaanwijzing rond ventilatie en huisdieren.
6. Houd de behandeling van je hond meerdere maanden vol, ook als je niets meer ziet.

Laat je hond na een vlooienbesmetting ook ontwormen. Vlooien kunnen lintworm overbrengen wanneer je hond ze bij het bijten binnenkrijgt.

Een teek goed verwijderen

Controleer je hond na elke wandeling door bos, duin of hoog gras. Voel met je vingers door de vacht en let vooral op kop, oren, hals, oksels, liezen en tussen de tenen.

1. Gebruik een tekentang, tekenhaakje of puntig pincet.
2. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid beet, dus bij de kop en niet bij het lijf.
3. Trek rustig en recht omhoog, zonder te draaien of te knijpen.
4. Controleer of de kop mee is en ontsmet daarna het plekje.
5. Noteer de datum en houd de plek enkele weken in de gaten.

Gebruik geen alcohol, olie, zeep of een aansteker om de teek eerst te verdoven. Daardoor kan de teek juist maaginhoud afgeven, wat de kans op overdracht vergroot.

Wanneer je een dierenarts inschakelt

• je hond is koortsig, sloom of eet niet meer, zeker in de weken na een tekenbeet;
• er is kreupelheid die van poot wisselt, of stijfheid zonder duidelijke aanleiding;
• de urine is opvallend donker of roodbruin;
• het tandvlees is bleek;
• de huid is kaal, rauw of ontstoken door het krabben;
• een pup is suf en bleek bij een flinke vlooienbesmetting;
• je hond reageert op een middel met braken, trillen, sufheid of een sterke huidreactie.

Kom je uit het buitenland terug met je hond, meld dat dan bij je dierenarts. In Zuid-Europa komen teekgebonden ziekten voor die hier zeldzaam zijn en die andere symptomen geven.

Bijwerkingen van een diergeneesmiddel kun je daarnaast melden bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Wat niet werkt

Rond vlooien en teken circuleren veel huismiddelen. Voor knoflook, biergist, amberstenen en de meeste kruidenmengsels is geen betrouwbaar bewijs van werking.

Sommige middelen zijn bovendien risicovol. Knoflook en ui zijn giftig voor honden, en geconcentreerde etherische oliën zoals tea tree kunnen ernstige vergiftiging veroorzaken, zeker bij katten in hetzelfde huis. Kies daarom een geregistreerd diergeneesmiddel of biocide en volg de bijsluiter.

Zo kies je het juiste middel

Begin bij het gewicht van je hond en de leeftijd, want die bepalen welke verpakking mag. Kijk daarna naar je eigen situatie: hoe goed onthoud je een maandelijkse behandeling, zwemt je hond veel, en zijn er kinderen of katten in huis die veel contact hebben?

Blijf het middel het hele jaar door consequent gebruiken en blijf daarnaast dagelijks controleren op teken. Twijfel je over de keuze, over combineren met andere medicatie, of over een reactie van je hond, vraag dan advies aan je dierenarts of aan de gediplomeerde drogist van Petgamma.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 20 augustus 2026. Diergeneesmiddelen: lees voor gebruik altijd de bijsluiter voor waarschuwingen, bijwerkingen, dosering en gebruiksduur. Deze algemene informatie vervangt geen individueel advies van een dierenarts.