Hooi voor konijnen en cavia's: waarom het onmisbaar is

Waarom hooi onmisbaar is

Het gebit slijt niet vanzelf. De tanden en kiezen van konijnen en cavia's groeien hun hele leven door. Alleen langdurig malend kauwen op lange vezels slijt de kiezen gelijkmatig af. Brokken zijn te snel weggekauwd om dat te doen.

Krijgt een dier te weinig hooi, dan slijten vooral de kiezen onvoldoende en ontstaan scherpe punten die in de tong of wang snijden. Dat is pijnlijk, moeilijk zichtbaar van buitenaf en vaak een terugkerend probleem dat door een dierenarts behandeld moet worden.

De darmen moeten blijven doorlopen. Konijnen en cavia's verteren vezels in de blinde darm en zijn daarvoor afhankelijk van een constante aanvoer. Valt die aanvoer stil, dan vertraagt de darm. Bij konijnen kan dat uitmonden in darmstilstand, en dat is een levensbedreigende situatie.

Vezelrijk hooi houdt die beweging op gang, zorgt voor stevige keutels en beperkt de kans op vervetting, omdat dieren langer bezig zijn met minder calorieën.

Hoeveel hooi per dag?

Onbeperkt. Een bruikbare vuistregel is dat je dagelijks minstens een hoeveelheid hooi geeft die zo groot is als het dier zelf.

Eet je dier weinig hooi, kijk dan eerst naar de hoeveelheid brokken en snacks. Dat is meestal de oorzaak, niet de smaak van het hooi.

De soorten hooi

Het calciumgehalte is bij konijnen en cavia's relevanter dan bij de meeste andere dieren. Zij nemen calcium op naar rato van wat ze binnenkrijgen en scheiden het overschot via de urine uit. Bij een structureel hoog aanbod verhoogt dat de kans op blaasgruis en blaasstenen.

Hooi om te vergelijken

Onderstaande producten vertegenwoordigen de drie soorten die je dagelijks kunt gebruiken. De analytische bestanddelen komen van de verpakking.

Kruidenhooi is bedoeld als afwisseling, niet als vervanging. Houd één soort aan als vaste basis en gebruik de kruidenvariant om het eten interessanter te maken of om hooi in speeltjes te verstoppen.

Hoe herken je goed hooi?

• Kleur: groen tot groengeel. Bruin hooi is te lang of verkeerd bewaard.
• Geur: fris en zoetig. Muf of scherp ruikend hooi gooi je weg.
• Structuur: lange stengels. Kort geknipt hooi en gruis slijten de kiezen minder goed.
• Stof: zo weinig mogelijk. Veel stof belast de luchtwegen van dier en verzorger.
• Droog: hooi mag niet klam aanvoelen.
• Geen schimmel: witte of grijze plekken betekenen weggooien, niet uitzoeken.

Kwaliteit verschilt per oogst, ook binnen hetzelfde merk. Valt een zak tegen qua stengellengte of stofgehalte, dan zegt dat niet automatisch iets over het merk. Koop bij twijfel eerst een kleine verpakking voordat je een voorraad inslaat.

Hooi bewaren

Bewaar hooi droog, donker en luchtig. Laat het niet in een dichtgeknoopte plastic zak zitten, want restvocht kan dan niet weg en dat geeft schimmel. Een kartonnen doos, een jutezak of een mand met een doek eroverheen werkt beter.

Zet de voorraad niet direct op een koude betonvloer en niet in een vochtige schuur. Gebruik geopende zakken binnen enkele maanden en controleer bij elke nieuwe portie op geur en kleur.

Zo krijg je een dier aan het hooi

1. Verlaag de hoeveelheid brokken; een verzadigd dier eet geen hooi.
2. Schrap snacks met granen, suiker of honing volledig.
3. Bied hooi op meerdere plekken aan: ruif, bodem en toiletbak.
4. Stop hooi in een kartonnen koker of een hooibal, zodat er moeite voor nodig is.
5. Meng een handje kruidenhooi door het basishooi voor de geur.
6. Ververs vaker, want dieren laten liggen wat al bekauwd is.

Gebruik geen gemaaid gras uit de tuin als vervanging. Dat begint snel te broeien en kan ernstige darmklachten geven. Vers gras kan wel, maar bouw dat langzaam op.

Cavia's: hooi alleen is niet genoeg

Cavia's kunnen zelf geen vitamine C aanmaken en zijn volledig afhankelijk van hun voeding. Hooi levert die vitamine niet in voldoende mate.

Zorg daarom naast onbeperkt hooi voor dagelijks vers blad- en vruchtgroente en een cavia-specifiek brokvoer met vitamine C. Let op de houdbaarheidsdatum van dat brokvoer: vitamine C breekt af tijdens bewaren, dus een oude zak levert minder dan het etiket aangeeft. Konijnenvoer is voor cavia's niet geschikt, omdat daar geen vitamine C aan is toegevoegd.

Wanneer je een dierenarts inschakelt

Konijnen en cavia's zijn prooidieren en verbergen klachten lang. Bij de volgende signalen wacht je niet af.

• je dier eet niet meer of duidelijk minder;
• er komen geen of veel kleinere keutels;
• je dier zit ineengedoken, tandenknarst of drukt de buik tegen de bodem;
• er is speekselvorming, een natte kin of moeite met kauwen;
• je dier verliest gewicht ondanks normale porties;
• de urine is dik, wit of korrelig, of plassen gaat moeizaam;
• de vacht rond de anus is vies, wat op darm- of gebitsproblemen kan wijzen.

Een konijn dat twaalf uur niet eet en geen keutels produceert, is een spoedgeval. Bel dezelfde dag, ook buiten kantooruren. Vraag vooraf uit welke dierenarts in jouw omgeving ervaring heeft met konijnen en knaagdieren, want dat is een apart vakgebied.

Zo kies je hooi

Kies één soort als vaste basis: weidehooi voor dagelijks gebruik, of timothy als je een vezelrijkere en calciumarmere soort wilt. Gebruik kruidenhooi daarnaast als afwisseling, niet als vervanging.

Let bij het vergelijken op het percentage ruwe celstof en op de stengellengte, en koop niet meteen een grote voorraad van een merk dat je nog niet kent. Hooi is het goedkoopste onderdeel van de verzorging en tegelijk het onderdeel dat het meeste verschil maakt voor de gezondheid.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 1 september 2026. Deze algemene informatie vervangt geen individueel advies van een dierenarts.